ataxie

Bij ataxie is er sprake van een verstoring in de kleine hersenen (het cerebellum) of de verbindingen daarnaartoe. De kleine hersenen zijn de 'hoofdcomputer' die alle bewegingen in het lichaam tot op de millimeter nauwkeurig afstemmen, timen en corrigeren. Je kunt het zien als een soort 'configuratiestoornis' in mijn hersenen. Mijn spieren werken, maar de onderlinge aansturing heeft haperingen.

Grove motoriek (zoals lopen, opstaan of je balans bewaren) lijkt misschien één grote beweging, maar bestaat onderhuids uit honderden fijne, minuscule spiercorrecties per seconde. Als je loopt, moeten de kleine spiertjes in je enkels, voeten en tenen continu microsturingen doen om te voorkomen dat je wankelt. De timing, de dosering en de afstemming tussen de verschillende spiergroepen lopen telkens een fractie van een seconde mis. De hapering van de fijne motoriek ontregelt de grove motoriek. Het stilstaan vergt de meeste inspanning.

De fijne motoriek heeft ook invloed op de spraak. Het voelt voor mij alsof ik praat in een taal die ik wel perfect begrijp, maar waarvan ik de woorden soms niet vloeiend kan uitspreken. Spontaan reageren is lastig, doordat ik precies weet wat ik wil zeggen, maar soms 'vergeet' hoe ik het uit moet spreken. Het is vergelijkbaar met stotteren alleen dan zonder geluid.

Het is waarschijnlijk lastig om te begrijpen, omdat lopen en praten zó vanzelfsprekend zijn dat het volledig op de achtergrond gebeurt. Pas als je het mechanisme erachter ziet, snap je hoeveel rekenkracht het brein daarvoor gebruikt.

Wanneer ik loop, moeten mijn ogen het werk overnemen van mijn balans. Mijn brein gebruikt mijn gezichtsvermogen om constant te controleren waar mijn lichaam zich bevindt ten opzichte van de ruimte waar ik me in bevind. Het reageert daardoor op alles wat er in mijn ooghoeken beweegt om te zorgen dat ik weet wat er allemaal gebeurt om me heen. Dat is een nuttige reactie van mijn lichaam, maar het kost een enorme focus. Afleiding of te veel drukte brengt mijn besturingssysteem in de war en kan zelfs gevaarlijke situaties opleveren.